Tarih öncesi çağlar (taş devri, bakır devri).
Tarih çağları (İlk çağ -antik tarih-, orta çağ, yeni çağ, yakın çağ). Kuşkusuz bu bölümlemeyi kimin yaptığına, hangi kriterlere göre böldüğüne bağlı olarak cevaplar bulabiliriz.
Doğunun örneğin müslümanların kendilerine göre böldüğü dönemler - devirler vardır: Cahiliye dönemi, altın nesil (sahabe dönemi), halifeler dönemi, Emevi - Abbasi gibi devletleşme dönemi gibi.
Çağların kendi başlarına sıfat almaları mümkün olmadığına göre sıfatları kimin neden eklediğine bakmak lazım.
M. Ali Ağaoğulları, Umberto Eco, Mehmet Ali Kılıçbay, H. Pirenne (Orta Çağ kentleri, Orta Çağ Avrupasının Sosyal ve Ekonomik Tarihi), Le Goff - Orta Çağda entelektüeller gibi kitap okumalarından sonra "karanlık!" Orta Çağın pek karanlık olmadığını görebiliriz.
Hıristiyanların kendi içinde hesaplaşmaları bağlamında Orta Çağı'ın "karanlık" sıfatını aldığını düşünüyorum.
Ockhamlı Williams "Ochams razor" ilkesi, burjuvazinin doğuşu, üniversitelerin ortaya çıkışı, matbaanın Avrupa'ya gelişi (1450), Yunancadan Arapçaya çevrilmiş eserlerin Latince ile Avrupa'ya dönüşü, teolojik tartışmaların inanç, iman ekseninden, kutsal kitaplara verilen referanslardan çıkıp yerini akla başvuran yorumlama çabalarına dönmesi... Orta Çağ'ı özel bir çağ haline getiriyor.
İsmet Özel ile gündeme gelen "kimin orta çağı" yok. Tek bir Orta çağ var. Ortaçağ Batıdır, Batınındır. Mehmet Ali Kılıçbay'ın söylediği gibi.
Hiç yorum yok:
Yorum Gönder